Amsterdam heeft steeds meer last van daklozen, drugsgebruik en verloedering in verschillende buurten. Toch ziet burgemeester Femke Halsema geen bewijs dat dit komt doordat buitenslapen niet langer wordt beboet. Volgens haar liggen de oorzaken vooral bij woningnood, problemen in de geestelijke gezondheidszorg en arbeidsmigratie. Het CDA waarschuwt juist dat soepelere regels mensen naar Amsterdam kunnen trekken.

Deze zomer verschenen op verschillende plekken tentjes, injectienaalden en menselijke uitwerpselen. Bewoners melden dat zij zich onveilig voelen door verslaafde daklozen in hun straat of portiek. Ook worden steeds meer delen van de hoofdstad aangewezen als gebied met dealeroverlast. CDA-fractievoorzitter Rogier Havelaar stelde donderdag tijdens een debat dat de situatie verder verslechtert.

CDA wil meer handhaving
Havelaar beschreef wat hij tijdens bezoeken aan buurten hoort. ‘Een moeder met baby op haar arm krijgt van de politie te horen dat een buitenslaper niet uit haar portiek verwijderd wordt, ookal durft ze er zelf niet langs te lopen om haar woning in te gaan.’ Volgens hem mijden bewoners ook parken en ervaren ondernemers overlast van bedelende drugsgebruikers.

Het CDA vindt dat zorg, preventie en handhaving met elkaar in evenwicht moeten zijn. Havelaar wees erop dat de politie volgens hem ziet dat mensen naar Amsterdam komen omdat zij daar buiten mogen slapen. ‘Want voorzitter, er is een grens aan wat een gemeenschap kan dragen en deze grens wordt op veel plekken overschreden.’ Volgens hem is handhaving nodig om een mogelijke aanzuigende werking tegen te gaan.

Halsema ziet andere oorzaak
Halsema bestrijdt dat het niet beboeten van buitenslapen meer dakloosheid veroorzaakt. ‘Het is niet zo dat dakloosheid erger wordt door buitenslapen’, zei zij. Volgens de burgemeester hadden boetes juist een negatief effect, omdat daklozen daardoor meer schulden kregen en zorg gingen mijden. ‘Het idee dat buitenslapen leidt tot dakloosheid is onzin.’

Wel erkent Halsema dat Amsterdam op een andere manier mensen kan aantrekken. De stad heeft veel opvangplekken en volgens haar sturen professionals uit andere gemeenten daklozen soms richting de hoofdstad. ‘Professionals in andere steden zeggen: ga maar naar Amsterdam. Dat is volstrekt onverantwoord.’

Meer mensen terugsturen
Ook de terugkeer van buitenlandse daklozen kwam aan bod. Amsterdam telt 1280 niet-Nederlandse daklozen uit andere EU-landen die niet zomaar kunnen worden uitgezet. Halsema zei dat Amsterdam al meer mensen terugbrengt naar hun land van oorsprong dan andere steden en voegde toe: ‘Dat aantal willen we graag verhogen.’ Een op de vijf keert na repatriëring echter weer terug naar Amsterdam.

Het verbod op buitenslapen is ondertussen nog niet definitief verdwenen. Op aandringen van de VVD onderzoekt Halsema eerst of slapen in portieken strafbaar kan blijven. Ook blijven schoonveegacties mogelijk op plaatsen waar de overlast volgens haar ‘de pan uitrijst’.