Het kabinet-Jetten zit vandaag 100 dagen in het zadel. Kiezers zijn niet enthousiast, blijkt uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel. Er is misschien minder ruzie dan in het kabinet-Schoof, maar het vertrouwen in wat de ploeg kan bereiken is al hard gezakt. “Dit zijn slechte cijfers”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Ook binnen de coalitie en in het kabinet wordt erkend: er zijn nog geen resultaten.”
Bij het aantreden van het kabinet-Jetten, had een derde van de kiezers vertrouwen in het nieuwe kabinet. Dat klinkt laag, maar is wel vergelijkbaar met andere kabinetten. Zo was het vertrouwen in het kabinet-Schoof bij de start 37 procent.
Groot verschil is wel dat het kabinet-Schoof na vier maanden nog hetzelfde was (36 procent). Het vertrouwen in de ploeg van Jetten daarentegen blijkt nu gekelderd naar 22 procent.
Kabinet niet in staat grote problemen op te lossen?
Opiniepeiler Gijs Rademaker ziet ook bij coalitiestemmers enorme dalingen: “Het is een bende, vinden veel kiezers. Alleen D66-kiezers hebben in meerderheid nog vertrouwen in kabinet Jetten. Bij de kiezers van CDA en VVD is bijna de helft van het vertrouwen verdampt, en dat in maar 100 dagen tijd. Coalitiekiezers vinden dat het kabinet tot nu toe te weinig bereikt.”
Heeft het minderheidskabinet wel een strategie om tot resultaten te komen? Fons Lambie: “De komende weken hoopt het kabinet een stikstofpakket te presenteren. Men hoopt dat de spreidingswet de druk op de asielopvang doet afnemen.”
Puzzelstukjes
“Ook wordt gehoopt dat er een deal mogelijk is over de begroting, met zowel de oppositie als met de vakbonden en werkgevers over bezuinigingen in de sociale zekerheid. Als al deze puzzelstukjes op hun plek vallen kan de coalitie wel resultaten laten zien richting de Provinciale Statenverkiezingen volgend jaar, is het idee.”
“Maar het is hoogst onzeker dat dat lukt. Hoe reageert het platteland op het stikstofpakket? Gaan gemeenten echt meer asielopvang regelen? Is de oppositie echt bereid om een deal te sluiten? Lukt dat allemaal niet, dan dreigt een zomer en herfst vol protest en onvrede en zijn de vertrouwenscijfers van het kabinet-Jetten straks nog lager.”
Er zijn nog maar weinig mensen die denken dat het kabinet daadwerkelijk voor doorbraken kan zorgen op de grote uitdagingen waar ons land mee te kampen heeft (12 procent). Het meest sceptisch zijn ze over de problemen in de zorg en de armoedebestrijding. Vrijwel niemand denkt dat dit kabinet hier wat aan zal verbeteren.
Als minderheidskabinet is Jetten met zijn ploeg afhankelijk van steun van oppositiepartijen om hun plannen te verwezenlijken. Dat is volgens kiezers ook het probleem.
Hoop laten varen
Twee derde (66 procent) heeft zelfs de hoop al laten varen dat het dit kabinet nog gaat lukken om meerderheden te vinden voor belangrijke besluiten. Een kwart (23 procent) gelooft daar nog wel in.
Van de coalitiestemmers geloven nog vier op de tien hierin. Ook hier geldt dat alleen D66-kiezers nog in meerderheid positief zijn (58 procent) en dat VVD-kiezers het meest pessimistisch zijn van de coalitiepartijen (22 procent).
Ook het vertrouwen in Rob Jetten als premier is flink gedaald. Bij de start van het kabinet had bijna de helft van de kiezers vertrouwen in de nieuwe premier. Nu is dat nog een derde.
“We zien dat kiezers Jetten nog wel even sympathiek en betrouwbaar vinden, maar het lukt hem niet om mensen en partijen met elkaar te verbinden. Ook zijn leiderschap valt kiezers tegen”, zegt Rademaker. “Zijn afwezigheid bij de rellen in Loosdrecht en andere gemeenten staat mensen nog vers in het geheugen.”
Het vertrouwen in Schoof bleef de eerste maanden van zijn premierschap juist hoog – een meerderheid van de kiezers hield vertrouwen in hem. “Van Schoof waren de verwachtingen laag, hij had dus ook minder te bewijzen dan Rob Jetten. Dick Schoof had het voordeel dat hij partijloos was, hij polariseerde dus minder.”
