Vertrouwt u EW en wilt u ons instellen als betrouwbare bron? Al 143.000 lezers gingen voor!

Kies voor EW  als uw vertrouwde bron instellen →

De Renaissanceschool in Almere begint deze maand met acht tot zestien leerlingen en ontvangt dit jaar ruim 232.000 euro van het Rijk. De door FVD omarmde onderwijsinstelling kwam daarvoor in aanmerking na een marktonderzoek naar de groeipotentie van de school. D66, VVD en CDA willen de regels hierover aanscherpen.

De Renaissanceschool is opgericht vanuit de denkbeelden van Forum voor Democratie. Tweede Kamerlid Thierry Baudet spreekt over ‘onze eigen basisschool’ en benadrukt dat die volledig door het Rijk wordt betaald.

Om overheidsgeld te krijgen, moest de Tocqueville Stichting – initiator van de school – laten zien dat er genoeg belangstelling voor was. In een marktonderzoek gaven ouders van 18 van de 298 kinderen aan dat zij hun kind wilden inschrijven.

Dat aandeel werd vervolgens toegepast op het verwachte aantal kinderen in het gebied rond de school. Na een wettelijke correctie kwam de prognose uit op 365 leerlingen in 2035, ruim boven de Almeerse norm van 277 om voor overheidsgeld in aanmerking te komen. Dit jaar ontvangt de school naar schatting ruim 232.000 euro.

De school begint met groep 1 en verwacht bij de opening acht tot zestien leerlingen. Er zijn nu twaalf aanmeldingen. Dat startaantal is niet zomaar te vergelijken met een prognose voor de hele school in 2035. Toch vinden D66, VVD en CDA het verschil groot genoeg om vragen te stellen over de huidige belangstellingsmeting.

De vrijheid van onderwijs maakt het mogelijk een school vanuit een eigen levensbeschouwing op te richten. Die vrijheid is niet onbeperkt: ook de Renaissanceschool moet voldoen aan de wettelijke eisen voor burgerschap, sociale veiligheid en onderwijskwaliteit. De Inspectie beoordeelde de plannen vooraf positief en controleert na de opening hoe het onderwijs in de praktijk uitpakt.

D66-Kamerlid Ilana Rooderkerk vraagt zich af hoe een marktonderzoek de oprichting van de school mogelijk kon maken, terwijl het eerder niet lukte om genoeg ouderverklaringen te verzamelen.

Ze is ook kritisch over het lage aantal echte aanmeldingen. D66 wil dat de Wet meer ruimte voor nieuwe scholen snel wordt aangepast. Daarbij kan volgens Rooderkerk worden gekeken naar een koppeling tussen de prognose en het aantal kinderen dat werkelijk wordt ingeschreven. Zij heeft ook staatssecretaris van Onderwijs Judith Tielen (VVD) gevraagd die mogelijkheid te onderzoeken.

Ook CDA-Kamerlid Etkin Armut vindt dat de cijfers serieuze vragen oproepen. ‘Als achttien positieve reacties leiden tot een prognose van 365 leerlingen, terwijl de school met acht tot zestien leerlingen verwacht te starten, staat de uitkomst wel erg ver af van de feitelijke belangstelling,’ zegt Armut.

Volgens het CDA moeten verklaringen van ouders het uitgangspunt blijven. Een marktonderzoek mag alleen in een beperkt aantal gevallen worden gebruikt. Bij de herziening van de wet wil de partij kijken hoe de meting realistischer en beter controleerbaar te maken is.

De VVD wil de regels eveneens aanscherpen. Kamerlid Arend Kisteman vindt dat nu te makkelijk kleine scholen kunnen worden opgericht voor een specifieke richting of onderwijswens van de ouders.

Volgens hem kost dat onnodig veel geld, vergroot het de druk op het lerarentekort en kan het ten koste gaan van de kwaliteit. ‘Nu kan al met minimale belangstelling een school worden gesticht en is er veel tijd om het beoogde aantal leerlingen te halen,’ zegt Kisteman. De VVD wil daarom strengere eisen voordat een nieuwe school overheidsgeld krijgt.

Douwe Filz, de directeur van de Renaissanceschool, zegt tegen EW er vertrouwen in te hebben dat de prognose wordt gehaald. Volgens Filz is er belangstelling uit Flevoland, het Gooi, de Vechtstreek, Amsterdam en het noorden van Utrecht. Voor kinderen die verder weg wonen, wil de school zelfs een eigen bus inzetten.

Een eerdere, particuliere Renaissanceschool stopte na twee jaar wegens geldgebrek. De nieuwe school wordt wel door het Rijk bekostigd, nadat zij via de in 2021 ingevoerde regels voldoende belangstelling wist aan te tonen.

Vanaf het tweede schooljaar rekent de school op gemiddeld 45 nieuwe leerlingen per jaar. Het is niet bekend hoeveel van de 18 kinderen uit het marktonderzoek zich werkelijk hebben aangemeld. Het onderzoek was namelijk anoniem. Het werd uitgevoerd door Right Marktonderzoek en is volgens de school positief beoordeeld door de Dienst Uitvoering Onderwijs.

Van de huidige twaalf aanmeldingen worden mogelijk niet alle kinderen toegelaten. De school verwacht van ouders dat zij haar levensovertuiging onderschrijven. Ook wil zij de klassen klein houden, met maximaal vijftien leerlingen.

FVD ziet de Renaissanceschool als meer dan één basisschool. De partij wil bouwen aan eigen scholen, netwerken en instellingen als tegenwicht tegen wat zij ziet als dominant links gedachtegoed in het onderwijs, de media en de culturele sector.

De school legt de nadruk op lezen, schrijven, hoofdrekenen, kunst, muziek en Europese geschiedenis. Leerlingen krijgen Latijn, werken zonder tablets en computers, dragen schoolkleding, krijgen een warme lunch en gaan minstens zes keer per jaar op excursie. Ook is er een ‘verwonderkamer’: een lokaal dat tegelijk bibliotheek en museum is, met onder meer fossielen, edelstenen en dierenskeletten.

De school begint met kinderen van vier en vijf jaar en wil daarna elk jaar met de leerlingen meegroeien. De eerste schooldag is op 17 augustus. Tegen die tijd telt de school waarschijnlijk nog geen twintig leerlingen. De coalitie wil voorkomen dat zulke kleine startaantallen via een ruime langetermijnprognose toch jarenlang recht geven op overheidsbekostiging.

De bekostiging van een basisschool hangt niet alleen af van het aantal leerlingen. Elke school ontvangt een vast bedrag, een bedrag per leerling en – als de school klein is – extra toeslagen.

Bij twaalf leerlingen komt de Renaissanceschool eerst uit op ongeveer 192.636 euro aan basisbekostiging. Daar komt ruim 264.000 euro aan kleine-scholentoeslag bij. Omdat dit totaal nog onder het wettelijke minimumbudget voor zeer kleine scholen ligt, vult het Rijk het bedrag aan tot 507.516 euro per volledig kalenderjaar.

De school opent op 1 augustus en ontvangt in 2026 daarom alleen bekostiging over de laatste vijf maanden van het jaar: ongeveer 211.465 euro. Daar komt eenmalig bijna 21.000 euro startbekostiging bij.

Daarmee komt het totaal in 2026 bij twaalf leerlingen op 232.441 euro. De berekening is gebaseerd op de bekostigingsbedragen voor 2026.