Vertrouwt u EW en wilt u ons instellen als betrouwbare bron? Al 143.000 lezers gingen voor!

Kies voor EW  als uw vertrouwde bron instellen →

De adviezen van de Onderwijsraad leiden tot bestuurlijke drukte, plannenmakerij en bureaucratie en zijn amper geschikt om een praktische bijdrage te leveren aan beter onderwijs.

De adviezen zijn – althans volgens denktank De Nieuwe Denktank – slecht onderbouwd, wetenschappelijk wankel en laten haalbaarheid geregeld buiten beschouwing.

Dat concludeert De Nieuwe Denktank in samenwerking met de vereniging Beter Onderwijs Nederland na bestudering van  adviezen van de Onderwijsraad. De onderzoekers vragen zich af hoe het kan dat een onderwijssysteem dat zoveel geld, beleid en aandacht krijgt, steeds slechter presteert– en wie daar verantwoordelijk voor is.

Het rapport, getiteld Het mysterie van de verspilde onderwijsmiljarden, behandelt twee adviezen van de Onderwijsraad in detail. Een gaat over de samenvoeging van de eerste drie jaar van vmbo, havo en vwo. Het onderwijs wordt dan per leerling op maat gegeven. Dat is volgens de Onderwijsraad goed om kansengelijkheid te vergroten, maar hoe dat wordt bereikt is amper onderbouwd, behalve met theoretische overwegingen over kansengelijkheid.

‘Zo’n advies heeft de vorm van een ideaal: iedereen bij elkaar in de klas, waar de leraar de tijd en de capaciteit heeft om het onderwijs voor iedere leerling zo aan te passen, dat het precies aansluit bij het individuele niveau,’ zegt Quinten Pluymaekers (42), directeur van De Nieuwe Denktank.

Wat in theorie prachtig is, kan in de praktijk volgens hem onmogelijk zijn. Sowieso kan het met het lerarentekort geen succes worden. ‘Voeren we het onder deze omstandigheden toch in, dan zouden juist de kansarme leerlingen hier de dupe van worden. Toch dringt de Onderwijsraad aan op uitvoering – nog wel in naam van kansengelijkheid.’

Het rapport schetst een patroon van ideale oplossingen, zonder benul of die in de praktijk wel werken. Het rapport werd dinsdagavond 7 juli gepresenteerd in Nieuwspoort in Den Haag, op een bijeenkomst waar de Onderwijsraad niet aanwezig was om te reageren.

Recent adviseerde de Onderwijsraad dat het gebruik van de thuistaal van kinderen met een migratieachtergrond in het onderwijs meer ruimte en beleid moest krijgen: daar leren de kinderen onder andere beter Nederlands door, aldus de raad.

‘Het advies negeert stelselmatig alle informatie die hier vraagtekens bij zet, inclusief een eerder rapport van de Onderwijsraad zelf, dat concludeert dat veertig jaar onderwijs in eigen taal geen meetbaar positief effect heeft gehad,’ staat in het rapport.

De Onderwijsraad heeft volgens de onderzoekers een slecht geheugen: adviezen spreken elkaar niet zelden tegen. Zo waarschuwt de raad in adviezen over het lerarentekort (Schaarste schuurt en Tijd voor focus) dat er niet meer taken op het bord van docenten moeten worden gelegd. In vrijwel alle volgende en tussentijdse publicaties adviseert de Raad toch extra taken voor docenten. In die adviezen geldt het lerarentekort niet als een gegeven, maar als een uitvoeringsdetail waar scholen of de politiek een oplossing voor dienen te vinden.

De adviezen leiden dan ook zelden tot reële aanpassingen of verbeteringen, maar slechts tot extra onderzoeksfinanciering, contra-expertises,  monitoring en beleids- en rapportageverplichtingen, waardoor scholen worden opgezadeld met extra bureaucratische taken. De Onderwijsraad is volgens de onderzoekers een exponent van een bestel dat vooral met zichzelf en met beleid bezig is, maar nauwelijks  met de werkelijkheid in de klas. 

De onderzoekers concluderen dat de Onderwijsraad zijn advisering fundamenteel moet aanpassen. Als de raad dat niet kan of dat niet nodig vindt, kan het instituut beter worden afgeschaft, zeggen de Nieuwe Denktank en Beter Onderwijs Nederland.