Deze week was er een debat waar we jaren op hebben moeten wachten: dat over het stikstofbeleid. We hadden immers lange tijd geen stikstofbeleid, omdat we toen geregeerd werden door populisten. En een wezenskenmerk van populisten is dat ze geen problemen willen oplossen, omdat ze dan onvrede zouden opheffen, en daarmee zichzelf. 

De minst capabele bewindspersoon van het vorige kabinet zat op Landbouw, heette Femke Wiersma en had zichzelf als doel gesteld elke vorm van stikstofbeleid uit te stellen. Het grote misverstand is dat boeren daarmee waren geholpen. Integendeel. Niet alleen het hele land zat erdoor op slot, ook alle toekomstplannen van boeren. Bovendien had Wiersma’s partij, de BBB, het stikstoffonds weggegeven tijdens de onderhandelingen, waardoor boeren miljarden aan financiële steun door de neus werden geboord – met sommige vrienden heb je als boer geen vijanden meer nodig. 

Het nieuwe kabinet komt wél met stikstofbeleid, maar heeft geen meerderheid in beide Kamers. Jouw partij Pro vindt de plannen niet ver genoeg gaan, maar verkiest onvoldoende stevig beleid boven helemaal géén beleid, en wil bovendien dat Nederland eindelijk van het stikstofslot af moet, zodat er weer huizen kunnen worden gebouwd. Dus helpt Pro het minderheidskabinet aan de benodigde zetels, onder de voorwaarde dat de plannen niet worden afgezwakt. Een logische eis van een groene partij, en een goede strategische gebruikmaking van de positie van Pro: de partij kan de kabinetsplannen redden, alleen een totale minkukel van een politicus zou daar niks voor terug willen. In dit geval niet eens iets extra’s, alleen de uitvoering van de plannen. 

DNA, de partij van Gidi Markuszower, vertegenwoordigde het dieptepunt van dit debat, door jou ervan te beschuldigen een ‘boerenhater’ te zijn

Het bizarre van het debat was dat de partijen die tegen het stikstofbeleid zijn niet de minister aanvielen, maar jou, vanwege die voorwaarde. Caroline van der Plas noemde het ‘chantagepraktijken’ en ‘dictatoriaal gedrag’. Het was Van der Plas die boeren voorhield dat ze eigenhandig naar Brussel zou rijden om daar een uitzondering van Nederland op het Europese stikstofbeleid te eisen, want ‘weet je, wij moeten gewoon eens met de vuist op tafel slaan’– dat is kennelijk geen chantagepraktijk of dictatoriaal gedrag. 

Het mislukte overigens, zoals alles dat de BBB ooit heeft aangepakt. De ChristenUnie gebruikte iets minder grote woorden, maar had hetzelfde standpunt als de BBB. Nogal merkwaardig voor een partij die altijd als eis stelt dat abortus- en euthanasiewetgeving geen millimeter mag worden opgerekt voor ze ook maar een voet in het Torentje zetten. Een volkomen begrijpelijke eis overigens voor een christelijke partij, zoals het ook volkomen logisch is dat een rechtse partij als JA21 de stikstofplannen juist alleen maar steunt als ze wél worden afgezwakt. Zo werkt politiek: iedereen probeert van zijn eigen ideeën beleid te maken. Wie dat niet snapt, snapt politiek niet, en daarmee democratie. 

DNA, de partij van Gidi Markuszower, vertegenwoordigde het dieptepunt van dit debat, door jou ervan te beschuldigen een ‘boerenhater’ te zijn. Volgens die logica is iedereen die tegen de stikstofplannen is een onversneden dierenhater, en iedereen die voor een streng asielbeleid is een onversneden migrantenhater. Volgens die logica is iedereen dus verdacht, en wordt iedereen vervolgens bedreigd.